Yalnızca Zemin Katı Güçlendirmek Yeter mi? Yumuşak Kat ve Zemin Kat Güçlendirme

Zemin katı dükkân, mağaza, kafe veya otopark olarak kullanılan binalarda en sık duyduğumuz soru budur: “Sorun zemin katta, sadece orayı güçlendirsek olmaz mı?” Soru haklıdır; çünkü müdahale bir kata sınırlı kalırsa üst katlarda oturan aileler evlerinden çıkmak zorunda kalmaz, maliyet ve süre azalır. Ancak bu karar teknik bir karardır ve göz kararıyla verilemez. Bu yazıda zemin katın neden çoğu binada en kritik kat olduğunu, yönetmeliğin bu konuda ne dediğini, zemin kata sınırlı güçlendirmenin hangi durumda yeterli olup hangi durumda olmadığını, hangi yöntemin neyi değiştirdiğini ve dükkân sahipleriyle kat maliklerinin bilmesi gereken hukuki noktaları anlatıyoruz.

Zemin kat neden binanın en kritik katıdır?

Deprem sırasında binanın her katı yatay yönde ötelenir. Bir katın taşıması gereken yatay kuvvet, o katın üstündeki tüm katların ağırlığından kaynaklanır. Bu yüzden zemin kat, deprem kuvvetinin en büyüğünü taşıyan kattır. Buna mimari tercihler de eklendiğinde zemin kat çoğu binada zincirin en zayıf halkası olur:

• Vitrin ve geniş açıklıklar: Dükkân cephesinde dolgu duvar yerine cam bulunur. Üst katlardaki tuğla veya gazbeton duvarlar, taşıyıcı sayılmasalar da katı belirgin biçimde rijitleştirir. Zemin katta bu duvarlar olmadığı için kat, üstündeki katlara göre çok daha esnek kalır.
• Yüksek kat yüksekliği: Ticari zemin katlar genellikle üst katlardan daha yüksektir. Aynı kesitteki bir kolon boyu uzadıkça daha esnek olur.
• Sonradan yapılan değişiklikler: Dükkânı genişletmek için duvar kaldırmak, kolon traşlamak, kirişe veya perdeye kapı açmak, asma kat eklemek gibi projesiz müdahaleler zemin katın kapasitesini düşürür.
• Kısa kolon etkisi: Bant pencere veya yarım yükseklikte bırakılan duvarlar kolonun serbest boyunu kısaltır, kolon kesme kuvvetiyle gevrek biçimde kırılabilir.

Bu durumda deprem sırasında yer değiştirme büyük ölçüde zemin katta toplanır; üst katlar adeta tek parça bir kutu gibi hareket ederken zemin kat kolonları bu farkı karşılamaya çalışır. Uluslararası EEFIT saha ekibinin 6 Şubat 2023 depremlerine ilişkin raporu da görece eski betonarme binalardaki hasar ve göçme nedenleri arasında yumuşak/zayıf kat düzensizliklerini, kısa kolon etkisini ve taşıyıcı sisteme yapılan müdahaleleri saymaktadır.

Yumuşak kat ve zayıf kat nedir?

Günlük dilde ikisi aynı anlamda kullanılsa da yönetmelik iki farklı düzensizliği ayrı ayrı tanımlar:

• Zayıf kat (B1 – komşu katlar arası dayanım düzensizliği): Betonarme binalarda bir kattaki toplam etkili kesme alanının bir üst kattakine oranı 0,80’den küçükse o kat zayıf kat sayılır. Etkili kesme alanı hesabında perdeler, kolonlar ve dolgu duvarlarının bir bölümü dikkate alınır. Kısacası bu düzensizlik, katın yatay kuvvete karşı dayanımının üst kata göre belirgin biçimde az olmasıdır.
• Yumuşak kat (B2 – komşu katlar arası rijitlik düzensizliği): Bodrum katlar dışında, bir kattaki ortalama göreli kat ötelemesi oranının bir üst veya bir alt kattakine oranı 2,0’dan büyükse o katta yumuşak kat düzensizliği vardır. Yani katın göreli kat ötelemesi oranı, komşu katınkinin iki mislini aşar; rijitliği belirgin biçimde azdır.

Yönetmelik yeni binaların tasarımında bu düzensizliklerden olabildiğince kaçınılmasını ister. Yeni bir binada dayanım düzensizliği katsayısının 0,60’ın altında kalmasına hiç izin verilmez; bu durumda zayıf katın dayanımı ve rijitliği artırılarak hesap tekrarlanır. Dükkânlı zemin katlarda çoğu zaman iki düzensizlik birlikte görülür: kat hem daha az dayanıklı hem daha esnektir.

Mevcut bir binada bu sorunun olup olmadığı dışarıdan bakarak anlaşılmaz. Kolon boyutları, donatı, beton dayanımı ve dolgu duvarların dağılımı ölçülerek binanın hesap modeli kurulur; ötelenmenin hangi katta yoğunlaştığı analizle görülür. Binanızın hangi dönemde ve hangi kurallara göre yapıldığını merak ediyorsanız Binam Hangi Deprem Yönetmeliğine Göre Yapıldı? yazımıza bakabilirsiniz.

Yönetmelik ne diyor? “Yalnızca bir kat” değil, “her kat”

TBDY 2018’in mevcut binaları düzenleyen 15. bölümünde zemin kata özel bir güçlendirme kuralı yoktur; ama sorunun cevabını belirleyen üç temel ilke vardır.

1. Güçlendirilen bina yeniden hesaplanır

Yönetmeliğe göre güçlendirilen binaların ve elemanlarının deprem güvenliği, mevcut binalar için verilen hesap yöntemleri ve değerlendirme esaslarıyla belirlenir (madde 15.9.1). Yani güçlendirme projesi, “zemin kata şu kadar perde koyduk, yeter” denilerek değil, güçlendirilmiş binanın tamamı modellenip yeniden analiz edilerek hazırlanır. Zemin kata yapılan müdahalenin yeterli olup olmadığına bu hesap karar verir.

2. Performans koşulları her katta ayrı ayrı sağlanmalıdır

Mevcut binaların performans düzeyleri tanımlanırken yönetmelik koşulları kat bazında koyar. Örneğin Kontrollü Hasar Performans Düzeyi için betonarme binaların herhangi bir katında, her deprem doğrultusu için, ileri hasar bölgesine geçen kiriş ve düşey eleman oranlarının belirli sınırları aşmaması gerekir; düşey elemanlar için bu kontrol her bir katta o katın kesme kuvveti üzerinden yapılır (madde 15.8.4). Benzer kat bazlı koşullar diğer performans düzeyleri için de vardır (madde 15.8.3 ve 15.8.5). Bunun pratik sonucu şudur: Zemin kat güçlendirildikten sonra birinci kat bu koşulları sağlamıyorsa bina hedeflenen performansı sağlamış sayılmaz.

3. Değerlendirme için her kattan bilgi toplanır

Yönetmelik, betonarme binalarda bilgi toplanırken taşıyıcı elemanların ve bölme duvarlarının her kattaki yerinin ve boyutlarının belirlenmesini, donatı tespitinin ve beton örneği alınmasının her katta yapılmasını ister. Örneğin sınırlı bilgi düzeyinde her katta kolonlardan veya perdelerden en az üç beton örneği (karot) alınır (madde 15.2.4.1–15.2.4.3). Bu yüzden “sadece zemin katı inceleyip zemin katı güçlendirelim” yaklaşımı, daha başlangıçta yönetmeliğe uymaz. Zemin kata sınırlı bir müdahale kararı bile ancak tüm binanın incelenmesi ve analizinden sonra verilebilir. Tek başına bir karot sonucu da yalnızca fikir verir; binanın güvenli olup olmadığı ancak analizle anlaşılır.

Güçlendirme türleri: eleman ve sistem

Yönetmelik güçlendirmeyi iki kapsamda ele alır (madde 15.9.3). Kolon, kiriş, perde ve birleşim bölgesi gibi tek tek elemanların dayanım ve şekildeğiştirme kapasitesini artıran işlemler eleman güçlendirmesidir. Binaya yeni elemanlar eklenmesi, kütlenin azaltılması ve taşıyıcı sistemin bütününün kapasitesinin artırılması ise sistem güçlendirmesidir. Yumuşak kat sorunu bir sistem sorunudur: Katın rijitliği komşu katlara göre azdır. Bu yüzden yalnızca eleman güçlendirmesiyle, özellikle de rijitliği hiç ya da sınırlı ölçüde değiştiren sargı yöntemleriyle çözülmesi çoğu zaman mümkün değildir.

Yalnızca zemin kat güçlendirmesi ne zaman yeterli olabilir?

Zemin kata odaklanan bir güçlendirme, aşağıdaki koşulların birlikte sağlandığı binalarda gerçekçi bir seçenektir:

• Sorun zemin katta yoğunlaşıyor: Analiz, ötelenmenin ve hasarın zemin katta toplandığını, üst katların ise yeterli kaldığını gösteriyor.
• Üst katların malzemesi ve donatısı yeterli: Üst katlardan alınan karotlar ve donatı tespitleri, bu katlardaki elemanların kapasitesinin yeterli olduğunu gösteriyor.
• Güçlendirme sonrası yeni bir zayıf kat oluşmuyor: Güçlendirilmiş binanın analizinde birinci kat ve diğer katlar da performans koşullarını sağlıyor.
• Kuvvetler temele güvenle iniyor: Zemin kata eklenen perde veya çaprazların kuvvetleri yeni veya güçlendirilmiş temellerle zemine aktarılabiliyor.
• Binanın genel durumu güçlendirmeye değer: Beton dayanımı aşırı düşük değil, yaygın korozyon yok, güçlendirme maliyeti yeniden yapım maliyetine yaklaşmıyor.

Bu tipteki binalarda müdahalenin zemin kat ve temelle sınırlı kalması teknik açıdan mümkündür. Uygulamada bu, üst katlarda yaşam sürerken işin yapılabilmesi anlamına geldiği için büyük bir avantajdır.

Ne zaman yetmez?

Aşağıdaki durumlardan biri varsa yalnızca zemin kata yapılan müdahale çoğu zaman tek başına yeterli olmaz:

• Bina genel olarak perdesiz ve esnek: Sorun yalnızca zemin katta değil, binanın tamamındaki yetersiz rijitlikteyse, ötelenme üst katlarda da sınırları aşar.
• Beton dayanımı her katta düşük: Karot sonuçları üst katlarda da düşükse, o katlardaki kolonların kapasitesi de yetersiz kalabilir.
• Donatı sorunları yaygın: Seyrek etriye, yetersiz bindirme boyu veya düz donatı tüm katlarda varsa, gevrek kırılma riski yalnızca zemin katta değildir.
• Üst katlarda da sonradan müdahale var: Kaldırılmış duvarlar, kesilmiş kirişler veya projesiz eklenmiş kat gibi değişiklikler üst katlarda yeni zayıf noktalar oluşturur. Evde duvar kaldırmanın riskleri için Evde Duvar Kaldırmak yazımıza bakabilirsiniz.
• Kütle fazla: Ağır çatı, su deposu veya kaçak kat binanın deprem yükünü artırır; çözüm bazen önce kütle azaltmaktır.
• Zayıflık bir üst kata kayıyor: Zemin kat güçlendirildikten sonra analiz, ötelenmenin ve hasarın birinci katta yoğunlaştığını gösteriyorsa müdahale yukarı doğru genişletilmelidir.

Zayıflık bir üst kata kayar mı?

Evet, bu güçlendirme projelerinde bilinen bir risktir. Deprem sırasında şekildeğiştirme ve hasar, binanın en esnek ve en zayıf katında yoğunlaşır. Zemin kata çok rijit perdeler veya çaprazlar eklendiğinde zemin kat neredeyse hiç ötelenmez hale gelebilir; bu kez yer değiştirme bir üstteki katta toplanır. Birinci kat kolonları zemin kattakilerle aynı ölçüde zayıfsa ve üst katlardaki dolgu duvarlar da zayıfsa, sorun ortadan kalkmaz, yalnızca bir kat yukarı taşınır.

Uluslararası çalışmalar da bunu destekler. Zemin katı açık (pilotili) betonarme binalar üzerine yapılan bir çalışmada, yalnızca zemin kat kolonları mantolama ve dolgu duvar eklenerek güçlendirildiğinde binanın kapasitesinin arttığı, ancak plastik mafsalların güçlendirilen katın bir üstüne kaydığı görülmüştür. Yazarlar, incelenen bina için beklenen deprem kuvvetinde zemin kat güçlendirmesinin göçmeyi önlemeye yettiğini, daha yüksek kapasite gerekiyorsa hasarın kaydığı kattaki kolon ve kirişlerin de güçlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir; yani kararı analiz vermiştir. Zemin katı yumuşak kat olan binalar üzerine yapılan başka bir çalışmada ise yalnızca kolon mantolamasının, yumuşak kat sorununa yol açan rijitlik farkını ortadan kaldırmayabileceği belirtilmiş; kolon mantolamasının çelik çaprazla birlikte kullanıldığı çözümün en etkili sonucu verdiği bildirilmiştir.

Yönetmelik, eklenen betonarme perdelerin temelden başlayarak perde üst seviyesine kadar kesintisiz devam etmesini ister (madde 15.10.5.1 ve 15.10.5.2). Perdenin hangi kata kadar çıkacağını ise güçlendirilmiş binanın analizi belirler (madde 15.9.1); her katta performans koşullarının sağlanması (madde 15.8.3–15.8.5) zayıflığın üst kata kaymasını denetleyen asıl kontroldür. Yalnızca zemin katta bırakılan bir perde, bittiği katta ani rijitlik ve dayanım değişimi yaratır; bu nedenle uygulamada perdeler çoğu zaman birkaç kat veya bina yüksekliği boyunca sürdürülür. Doğru tasarımın amacı zemin katı olabildiğince rijit yapmak değil, katlar arasında dengeli bir rijitlik ve dayanım dağılımı sağlamaktır.

Zemin kat güçlendirme yöntemleri: hangisi neyi değiştirir?

Zemin kata uygulanabilecek yöntemlerin her biri farklı bir eksiği giderir. Yöntemlerin genel karşılaştırmasını Bina Güçlendirme Yöntemleri yazımızda ayrıntılı anlattık; aşağıdaki tablo yalnızca zemin kat açısından özetler.

Tablodan çıkan sonuç açıktır: Yumuşak kat sorununu çözmek için katın rijitliğini artıran bir sistem güçlendirmesi gerekir. Perde ve çelik çapraz bunu sağlar. Sargı yöntemleri ise kolonların sünekliğini ve kesme dayanımını artırarak gevrek kırılmayı önler; bu yüzden çoğu projede perde veya çaprazla birlikte, tamamlayıcı olarak kullanılır.

Perde ilavesi zemin katta nasıl uygulanır?

Yönetmeliğe göre eklenen perde mevcut çerçeve düzlemi içinde veya çerçeveye bitişik olarak düzenlenebilir ve temelden başlayarak sürekli olur. Perde mevcut çerçeveye ankraj çubuklarıyla bağlanır; en küçük ankraj çapı 16 mm, en az ankraj derinliği çubuk çapının on katı, en büyük çubuk aralığı 400 mm’dir. Perde ucunda kolon yoksa uç bölgesi oluşturulur, varsa mevcut kolon gerektiğinde büyütülerek uç bölgesi olarak kullanılır. Perdenin altına, perde tabanındaki kuvvetleri zemine güvenle aktaracak bir temel yapılır (madde 15.10.5). Dükkânlarda perdenin yeri, vitrin ve kullanım alanıyla birlikte düşünülmelidir; çoğu zaman yan duvarlar ve arka cephe en uygun yerlerdir.

Karbon lif neden tek başına yetmez?

Karbon lif sargı hızlı, temiz ve dükkânın kullanımını en az aksatan yöntemdir; bu yüzden sık tercih edilir. Ancak yönetmelik açıktır: Kolon sargı yöntemleriyle kolonların eğilme kapasitesi artırılamaz (madde 15.10.1; çelik sargıdaki özel durum hariç, madde 15.10.1.2). Sargı kolonun kesitini de pratikte değiştirmediği için katın rijitliğine katkısı yok denecek kadar azdır. Yumuşak katın asıl sorunu rijitlik farkı olduğundan, yalnızca zemin kat kolonlarını karbon lifle sarmak bu farkı ortadan kaldırmaz. Karbon lif, doğru bir sistem güçlendirmesinin tamamlayıcısı olarak değerlidir; tek başına yumuşak kat çözümü değildir.

Dükkân sahipleri ve kat malikleri için önemli noktalar

Dükkânda kolon veya duvar kaldırılabilir mi?

Kat Mülkiyeti Kanunu’na göre kat maliki kendi bağımsız bölümünde anayapıya zarar verecek nitelikte onarım, tesis ve değişiklik yapamaz (634 sayılı Kanun, madde 19). Kolon ve perde, binanın tamamına ait taşıyıcı sistemin parçasıdır. Dükkânı genişletmek için kolon traşlamak veya perde kesmek hem bu hükme aykırıdır hem de zemin katın deprem güvenliğini doğrudan azaltır. Taşıyıcı olmayan bir duvarın kaldırılması bile üst katlarda duvar varken zemin kattaki rijitlik farkını artırabileceği için önce bir mühendise danışılmalıdır.

Güçlendirme için kaç malikin onayı gerekir?

Kanuna göre kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça anagayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat ve onarım yaptıramaz. Ortak yer ve tesislerdeki bir bozukluğun acilen onarılması gerektiği veya anayapının güçlendirilmesinin zorunlu olduğu mahkemece tespit edilmişse, onarım ve güçlendirmenin projesine ve tekniğine uygun yapılması için kat maliklerinin rızası aranmaz (madde 19). Güçlendirme yalnızca zemin katta yapılsa bile kolonlar, perdeler ve temel Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 4. maddesine göre ortak yer olduğundan bu kural geçerlidir.

Masrafı kim öder?

Kanun, aralarında başka türlü bir anlaşma yoksa her kat malikinin ortak yerlerin bakım, koruma, güçlendirme ve onarım giderlerine kendi arsa payı oranında katılmasını öngörür. Bir kat maliki, kendi bağımsız bölümünün bu ortak yerden faydalanmasına gerek olmadığını ileri sürerek payını ödemekten kaçınamaz (madde 20). Yani “güçlendirme zemin katta yapılıyor, bize ne” denilemez; zemin kat binanın tamamını taşır. Masrafa sonradan yapılan kusurlu bir müdahale yol açmışsa, örneğin dükkânda kolon kesilmişse, diğer maliklerin ödediği tutar için o kişiye rücu hakkı saklıdır. Kiracılı işyerlerinde rapor ve masraf ilişkisini Kiralık İşyerinde Deprem Raporunu Kim Öder? yazımızda anlattık.

Güçlendirme için ruhsat gerekir mi?

Evet. Güçlendirme, belediyeden alınan ruhsatla ve yapı denetimi kapsamında yapılır. 13 Ocak 2024 tarihli değişiklikle Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin 55. maddesine eklenen 17. fıkra, yalnızca taşıyıcı sistemin güçlendirilmesi amacıyla yapılan ruhsat başvurularını kolaylaştırır. Bu hüküm, yapının ilk ruhsat tarihindeki mevzuata uygun olması ve başka esaslı tadilat yapılmaması koşuluyla uygulanır; dükkânda projesiz değişiklik yapılmış binalarda bu nedenle önce durumun netleştirilmesi gerekebilir. Bu kapsamda başvuru, kat maliklerinin beşte dördünün güçlendirme kararıyla yapılabilir; tapu kaydı, güçlendirmeye esas statik proje, gerekiyorsa mimari proje, müteahhitlik ve şantiye şefliği belgeleri ile yapı denetimi veya fenni mesuliyet belgeleri yeterli sayılır. Bu kapsamda yapılan ve yalnızca taşıyıcı sisteme ilişkin olan değişiklikler, parselin emsal ve taban alanı hesabına konu edilmez. Başvurudan önce belediyenin güncel uygulamasının sorulması önerilir.

Deprem raporu ve riskli yapı tespiti farkı

Deprem raporu iki farklı yoldan alınır. Birincisi, TBDY 2018’e göre yapılan deprem performans analizidir. Binanın mevcut performansını ortaya koyar ve güçlendirme projesinin temelini oluşturur. İkincisi, 6306 sayılı Kanun kapsamında Bakanlık lisanslı kuruluşların yaptığı riskli yapı tespitidir. Bina riskli bulunursa tapuya şerh düşülür ve süreç kentsel dönüşüm mevzuatına göre yürür. Bu yazıdaki değerlendirme, binası için güçlendirme seçeneğini araştıran maliklere yöneliktir. İki yol arasındaki farkı Deprem Dayanıklılık Raporu Nasıl Alınır? yazımızda ayrıntılı anlattık.

Zemin kat güçlendirme süreci adım adım

1. Yerinde inceleme ve bilgi toplama: Tüm katların taşıyıcı sistem rölevesi çıkarılır, her katta donatı tespiti yapılır ve karot alınır, temel sistemi inceleme çukurlarıyla belirlenir. Zemin kattaki sonradan yapılan değişiklikler ayrıca işlenir.
2. Mevcut durumun analizi: Binanın hesap modeli kurulur ve TBDY 2018’e göre performansı belirlenir. Ötelenmenin ve hasarın hangi katlarda yoğunlaştığı bu aşamada görülür.
3. Seçeneklerin karşılaştırılması: Zemin kata sınırlı bir çözüm ile daha kapsamlı bir çözüm teknik etki, maliyet, dükkân kullanımı ve üst katlarda yaşamın sürüp süremeyeceği açısından karşılaştırılır.
4. Güçlendirme projesi ve yeniden analiz: Seçilen çözümle güçlendirilmiş bina yeniden modellenir. Her katta performans koşullarının sağlandığı ve yeni bir zayıf katın oluşmadığı gösterilir. Bu hesap yeterlilik göstermezse çözüm genişletilir.
5. Malik kararı ve ruhsat: Kat maliklerinin kararı alınır, belediyeye güçlendirme ruhsatı için başvurulur.
6. Uygulama ve denetim: İş, projesine uygun olarak, yapı denetimi altında yapılır. Ankrajlar, yeni temeller ve beton kalitesi uygulama sırasında kontrol edilir.

Güçlendirme projesi hizmetimizin kapsamını Bina Güçlendirme Projesi ve Uygulaması sayfamızda bulabilirsiniz.

Zemin kat güçlendirmesinde sık yapılan hatalar

• Analiz yapmadan yöntem seçmek: “Komşu bina karbon lif yaptırdı, biz de yaptıralım” yaklaşımı gereksiz masrafa yol açabilir ve asıl sorunu çözmeyebilir.
• Yalnızca karbon lifle yumuşak katı çözdüğünü sanmak: Sargı sünekliği artırır, rijitlik farkını gidermez.
• Zemin katı aşırı rijitleştirmek: Doğru hesaplanmamış perde veya çaprazlar zayıflığı bir üst kata taşıyabilir.
• Temeli unutmak: Yeni perde ve çaprazların kuvvetleri temele iner; mevcut temel bu kuvvetleri taşıyamıyorsa güçlendirme amacına ulaşmaz.
• Vitrin için elemanı yanlış yere koymak: Perdelerin yalnızca dükkânın arka tarafına toplanması planda dışmerkezlik yaratarak binanın burulmasına yol açabilir; yerleşim simetriye göre seçilmelidir.
• Güçlendirme sonrası yeniden değişiklik yapmak: Güçlendirilmiş bir dükkânda yıllar sonra eklenen elemanı kaldırmak veya delmek, yapılan işi boşa çıkarır. Yeni kiracılar ve maliklere bu elemanların taşıyıcı olduğu bildirilmelidir.
• İşi bölmek ve yarım bırakmak: Zemin kat kolonlarının bir kısmını güçlendirip bir kısmını “sonra yaparız” diye bırakmak, binanın güvenliğini en zayıf kolon düzeyinde bırakır.

İlgili yazılar

• Güçlendirme mi, Yıkıp Yeniden Yapmak mı?
• TBDY 2018 ve ASCE 41-23 Karşılaştırması
• Kolonlarda Kesme Göçmesi: Binaları Yıkan Gevrek Kırılma
• Bina Güçlendirme Yöntemleri Karşılaştırması
• Bina Güçlendirme Projesi ve Uygulaması
• Deprem Dayanıklılık Raporu Nasıl Alınır?
• İşyeri Ruhsatı İçin Deprem Dayanıklılık Raporu
• Kiralık İşyerinde Deprem Raporunu Kim Öder?
• Evde Duvar Kaldırmak: Duvar Taşıyıcı mı?

Sık sorulan sorular

Yönetmelik maddeleri ve kaynaklar

• TBDY 2018, madde 3.6.1, Tablo 3.6, madde 3.6.2.1 ve 3.6.2.3, Bilgilendirme Eki 3A.2.2: Komşu katlar arası dayanım düzensizliği (zayıf kat) ve rijitlik düzensizliği (yumuşak kat).
• TBDY 2018, madde 15.2.4: Betonarme binalarda sınırlı bilgi düzeyinde bilgi toplanması.
• TBDY 2018, madde 15.8.3–15.8.5: Mevcut binalarda performans düzeyleri.
• TBDY 2018, madde 15.9.1 ve 15.9.3: Güçlendirilen binaların deprem güvenliğinin belirlenmesi, eleman ve sistem güçlendirmesi.
• TBDY 2018, madde 15.10.1, 15.10.2, 15.10.4 ve 15.10.5: Kolonların sarılması, kolonların eğilme kapasitesinin artırılması, bölme duvarlarının güçlendirilmesi, betonarme perde eklenmesi.
• 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, madde 4, 19 ve 20.
• Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, 13 Ocak 2024 tarihli ve 32428 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik (taşıyıcı sistemin güçlendirilmesi amacıyla yapılan başvurular).
• Aktaş, Y. D. ve diğerleri, 2023 Türkiye Deprem Sekansı – EEFIT Misyonu, Türkçe Genişletilmiş Özet.
• Niharika, T. ve Ramancharla, P. K., Performance Assessment of Upper Stories in an Open Ground Storey Building with Retrofitted Ground Storey, 17. Dünya Deprem Mühendisliği Konferansı, 2020.
• Kamruzzaman, M., Seki, M. ve Kashima, T., Seismic Vulnerability and Retrofit of Soft First Story RC Buildings Designed by Bare Frame Analysis in Bangladesh, 17. Dünya Deprem Mühendisliği Konferansı, 2020.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve bir güçlendirme projesinin ya da hukuki danışmanlığın yerine geçmez. Binanıza uygun çözüm ancak yerinde inceleme ve TBDY 2018’e göre yapılan analizle belirlenebilir. Raporlarımız ve projelerimiz, Yüksek İnşaat Mühendisi Uğur Özmen (İMO Sicil No: 78711) sorumluluğunda hazırlanır.