Deprem Dayanıklılık Raporu Nasıl Alınır? TBDY 2018 Performans Raporu ve Riskli Yapı Tespiti

Bina Performans Raporu ve Depreme Dayanıklılık Raporu

Kısa cevap: Deprem raporu (deprem dayanıklılık raporu, depreme dayanıklılık raporu, bina deprem raporu, deprem riski raporu veya bina sağlamlık raporu) iki farklı mevzuata göre alınabilir:

  • TBDY 2018 uyarınca deprem performans raporu: Bunun için mevcut binaların değerlendirilmesinde yetkin bir inşaat mühendisliği bürosuna başvurulur. Büro binanın rölevesini çıkarır, karot ve donatı tespitiyle malzeme bilgilerini toplar, binayı Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) Bölüm 15’e göre analiz eder ve raporlar. Süreç binanın büyüklüğüne göre genellikle birkaç hafta sürer. Bu rapor belediyeden veya e-Devlet’ten alınmaz.
  • 6306 sayılı Kanun’a göre riskli yapı tespit raporu: Malik veya kanuni temsilcisinin başvurusuyla Bakanlıkça lisanslandırılmış bir kuruluş tarafından hazırlanır. Bina riskli bulunursa tapuya şerh düşülür ve kentsel dönüşüm süreci başlar. Ayrıntılar aşağıda.

Hangi yolun seçileceği raporun kullanım amacına bağlıdır.

Türkiye’de “deprem raporu”, “deprem dayanıklılık raporu” ya da “deprem riski raporu” denildiğinde iki farklı yasal dayanaktan birine göre hazırlanan rapor kastedilir: Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) uyarınca yapılan deprem performans analizi veya 6306 sayılı Kanun’a göre yapılan riskli yapı tespiti. Bu rehberde her iki yoldan deprem raporunun nasıl alındığını, aralarındaki farkı, ücreti etkileyen unsurları, e-Devlet’te neyin sorgulanabildiğini ve rapor sonucunun nasıl okunacağını adım adım anlatıyoruz.

Hangi deprem raporu, hangi amaçla alınır?

Başvurudan önce raporu ne için istediğinizi netleştirin. Aşağıdaki tablo, en sık karşılaşılan rapor türlerini ve her birinin ne işe yaradığını özetliyor:

RaporNe için gerekir?Kim hazırlar?Sonucu ne gösterir?
TBDY 2018’e göre deprem performans raporuBinanın deprem güvenliğini öğrenmek; kat ilavesi, tadilat, kullanım değişikliği ve güçlendirme kararı; bazı ruhsat ve izin işlemleriMevcut bina değerlendirmesinde yetkin inşaat mühendisliği bürolarıTBDY 2018’e göre binanın hedeflenen performans düzeyini sağlayıp sağlamadığı
İşyeri ruhsatı için deprem dayanıklılık raporuBelediyenin işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunda talep etmesi (oteller için: otellerde deprem performans analizi)Yetkin inşaat mühendisliği bürolarıBinanın tamamının deprem performansı
6306 sayılı Kanun’a göre riskli yapı tespit raporu6306 sayılı Kanun kapsamında kentsel dönüşümBakanlıkça lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlarBinanın “riskli yapı” olup olmadığı
Ön değerlendirme / hızlı taramaİlk fikir edinmek (belediye tarama programları, çevrim içi risk uygulamaları)Uygulamayı yürüten kurum veya platformYaklaşık bir risk göstergesi; resmî rapor yerine geçmez

Binam Depreme Dayanıklı mı? Hangi Testleri Yaptırmalıyım?

Yaşadığınız apartmanın veya satın almayı düşündüğünüz bir binanın depreme dayanıklı olup olmadığını merak ediyorsanız, öncelikle şunu bilmelisiniz: Bir binanın deprem güvenliği yalnızca yapım yılına, dış görünüşüne veya beton dayanımına bakılarak kesin olarak belirlenemez.

Binanın deprem karşısındaki davranışı; taşıyıcı sistemin özelliklerine, beton ve donatı kalitesine, yapısal düzensizliklere, zemin koşullarına ve mevcut hasarlara bağlıdır.

Bu nedenle “Binam sağlam mı?” sorusunun güvenilir şekilde cevaplandırılması için yalnızca tek bir test değil, amaca uygun bir mühendislik değerlendirmesi gereklidir.

Binanın Dış Görünüşünden Depreme Dayanıklı Olduğu Anlaşılır mı?

Hayır. Binanın dış cephesinin yeni olması, sıva ve boyasının sağlam görünmesi veya kolonlarında gözle görülür çatlak bulunmaması, depreme karşı yeterli performans göstereceğini kanıtlamaz.

Özellikle kapsamlı tadilattan geçmiş binalarda taşıyıcı sistem elemanları kaplamalar nedeniyle görülemeyebilir.

Bununla birlikte bazı belirtiler taşıyıcı sistem açısından daha ayrıntılı inceleme yapılmasını gerektirebilir:

  • Kolon ve kirişlerde belirgin çatlakların bulunması.

  • Betonarme elemanlarda beton dökülmesi veya donatıların açığa çıkması.

  • Donatılarda ileri düzeyde korozyon görülmesi.

  • Kolon, perde veya kirişlere sonradan müdahale edilmiş olması.

  • Binada olağan dışı oturma, eğilme veya kalıcı deformasyon belirtileri bulunması.

  • Deprem sonrasında taşıyıcı elemanlarda yeni hasarlar oluşması.

Bu belirtiler tek başına binanın kesinlikle güvensiz olduğunu göstermez. Ancak özellikle ani gelişen deformasyonlar, ciddi taşıyıcı eleman hasarları ve ilerleyen çatlaklar varsa durumun gecikmeden yetkin mühendislerce değerlendirilmesi gerekir. Yakın tehlike şüphesinde ilgili yetkili kurumlara başvurulmalı ve güvenlik önlemleri alınmalıdır.

Binanın Yapım Yılı Deprem Güvenliği Hakkında Ne Söyler?

Binanın yapım yılı, hangi deprem yönetmeliği ve mühendislik esaslarına göre projelendirilmiş olabileceği konusunda önemli bir bilgidir.

Türkiye’de zaman içerisinde deprem yönetmelikleri değişmiş, deprem etkilerinin hesaplanması ve taşıyıcı sistemlerin tasarımıyla ilgili kurallar geliştirilmiştir.

Örneğin güncel Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018), 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Ancak bu tarihten önce inşa edilen bütün binaların güvensiz, daha sonra inşa edilenlerin ise kesinlikle güvenli olduğu söylenemez.

Bir binanın deprem performansını değerlendirirken yapım yılıyla birlikte proje uygunluğu, kullanılan malzemeler, uygulama kalitesi, mevcut yapısal durum ve sonradan yapılan değişiklikler de dikkate alınmalıdır.

Karot Testi Binanın Sağlam Olduğunu Gösterir mi?

Hayır. Yalnızca karot testi yaptırılarak binanın depreme dayanıklı olduğu sonucuna varılamaz.

Karot testi, betonarme taşıyıcı elemanlardan alınan numunelerin laboratuvarda incelenmesiyle mevcut betonun basınç dayanımının belirlenmesinde kullanılan yöntemlerden biridir.

Ancak beton dayanımı, deprem güvenliğini etkileyen çok sayıdaki parametreden yalnızca biridir.

Örneğin beton dayanımı yeterli olan bir binada;

  • Kolon ve perdelerin miktarı veya yerleşimi yetersiz olabilir.

  • Boyuna donatılar veya etriyeler uygun düzenlenmemiş olabilir.

  • Zayıf kat veya başka yapısal düzensizlikler bulunabilir.

  • Betonarme elemanların birleşim detaylarında yetersizlikler olabilir.

  • Taşıyıcı sisteme sonradan müdahale edilmiş olabilir.

Dolayısıyla yüksek karot sonucu tek başına yeterli deprem performansı anlamına gelmez. Benzer şekilde düşük karot dayanımı tespit edilmesi de gerekli yapısal değerlendirme yapılmadan tek başına belirli bir performans sonucunu ortaya koymaz.

Karot deneyleri hakkında daha ayrıntılı bilgi için karot alımı ve beton dayanımı tespiti sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Donatı Tespiti ve Beton Röntgeni Ne İşe Yarar?

Betonarme yapıların deprem davranışında beton kadar donatıların özellikleri de önemlidir.

Donatı tarama cihazlarıyla betonarme elemanlardaki donatıların konumu, aralığı ve uygun koşullarda diğer özellikleri hakkında bilgi edinilebilir. Gerekli durumlarda sıyırma işlemleriyle donatılar açığa çıkarılarak yerinde kontrol edilir.

Bu incelemeler özellikle kolon, kiriş ve perdelerin taşıma kapasitesinin belirlenmesi açısından önem taşır.

Ancak donatı taraması da tek başına deprem performans raporu değildir.

Elde edilen bilgilerin taşıyıcı sistem modeli ve ilgili yönetmelik esaslarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Hangi Deprem Testini Yaptırmalıyım?

Öncelikle binanızla ilgili hangi sorunun cevabını aradığınızı belirlemeniz gerekir.

İhtiyacınızUygun değerlendirme
Binamın deprem performansını öğrenmek istiyorum.TBDY 2018’e göre deprem performans analizi
Binanın güçlendirilip güçlendirilemeyeceğini öğrenmek istiyorum.Deprem performans analizi ve gerektiğinde güçlendirme projesi
Kentsel dönüşüm kapsamında resmî riskli yapı tespiti yaptırmak istiyorum.6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespiti
Kolon veya kirişte hasar olduğunu düşünüyorum.Öncelikle yerinde mühendislik incelemesi; sonrasında gerekli test ve analizler
Belediyem deprem dayanıklılık raporu istiyor.İdarenin talep ettiği kapsamın belirlenmesi ve uygun teknik rapor
Satın alacağım binanın güvenliğini araştırmak istiyorum.Mevcut belgelerin incelenmesi ve amaca uygun yapısal değerlendirme

Her binanın mevcut durumu ve raporun kullanım amacı farklı olduğundan, doğru yöntem teknik bir ön değerlendirme sonucunda belirlenmelidir.

Apartman Yöneticileri ve Daire Sahipleri İlk Olarak Ne Yapmalı?

Bir apartmanın deprem güvenliğinin araştırılması planlanıyorsa işe mevcut teknik belgelerin toplanmasıyla başlanabilir.

Binanın mimari ve statik projeleri, varsa zemin etüt raporu, yapı ruhsatı, önceki inceleme raporları ve sonradan yapılan tadilatlara ilişkin belgeler bu aşamada faydalıdır.

Ardından binanın adresi, kat sayısı, yaklaşık inşaat alanı ve mevcut kullanım durumu belirlenerek bir mühendislik kuruluşundan değerlendirme kapsamı hakkında bilgi alınabilir.

Apartman yönetimlerinin dikkat etmesi gereken önemli nokta, yalnızca bir daireyi incelemenin çoğu durumda bütün binanın deprem performansını ortaya koymak için yeterli olmayacağıdır.

Deprem performans analizi, binanın taşıyıcı sisteminin bütüncül davranışını ele alan bir mühendislik çalışmasıdır. Bu nedenle gerekli inceleme ve erişim koşullarının apartman genelinde planlanması gerekebilir.

Depreme Dayanıklılık Raporu İçin Nereye Başvurabilirim?

Mevcut binanızın TBDY 2018 kapsamında deprem performansını öğrenmek istiyorsanız bu alanda çalışan yetkin bir inşaat mühendisliği bürosuna başvurabilirsiniz.

Kentsel dönüşüm amacıyla riskli yapı tespiti yaptırmak istiyorsanız 6306 sayılı Kanun kapsamında yetkilendirilmiş lisanslı kuruluşlara başvurulmalıdır.

Her iki işlem farklı teknik ve idari sonuçlara sahip olduğundan, başvuru öncesinde amacın doğru belirlenmesi önemlidir.

Hermes Proje Mühendislik, Antalya merkezli olarak deprem performans analizi ve riskli yapı tespiti alanlarında hizmet vermektedir.

Binanızın konumunu, kat sayısını ve mevcut proje durumunu bildirerek hangi çalışmanın uygun olduğu konusunda bilgi alabilirsiniz.

Deprem Performans Analizi Hizmetimiz | Riskli Yapı Tespiti | İletişim

 

TBDY 2018’e göre deprem performans raporu nedir?

Deprem raporunun ilk yolu, TBDY 2018 Bölüm 15’e göre yapılan deprem performans analizidir. Bu rapor uygulamada bina performans raporu, deprem dayanıklılık raporu ya da bina sağlamlık raporu olarak da anılır. Rapor, mevcut bir binanın olası bir depremde nasıl davranacağını, taşıyıcı sistemin kapasitesini ve deprem güvenliği düzeyini ortaya koyan teknik bir belgedir. Temel amacı, binanın deprem sırasında can güvenliğini sağlayıp sağlamadığını belirlemektir.

Türkiye’de mevcut binaların deprem performansı, 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’ne göre belirlenir. Hangi durumda hangi yönetmeliğin esas alındığını Deprem Performans Analizi Hangi Yönetmeliğe Göre Yapılır? yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

TBDY 2018’e göre deprem performans raporu nasıl alınır?

TBDY 2018’e göre deprem raporu almak, saha çalışması, laboratuvar deneyleri ve bilgisayar analizinden oluşan teknik bir süreçtir. Adımlar şöyledir:

1. Başvuru ve ön hazırlık

  • Uzman büro seçimi: Raporu almak için mevcut binaların değerlendirilmesi konusunda deneyimli, Serbest İnşaat Mühendisliği (SİM) ve İşyeri Tescil Belgesi (İTB) bulunan bir inşaat mühendisliği bürosuna başvurulur.
Hermes Proje, Çevre Şehircilik ve İklim bakanlığı tarafından "6306 Sayılı Kanun Kapsamında Riskli Yapıların Tespiti için Yetki Verilen Kurum ve Kuruluşlar" arasında yer almaktadır. Ayrıca, Hermes Proje, mevcut yapıların değerlendirilmesi ve güçlendirilmesi alanında çalıştığını beyan eden İnşaat Mühendislerinin başvuru dosyalarının değerlendirilmesi ve yapılan sınavlarda başarılı olan mühendislerin listelendiği İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) tarafından yayınlanan listede yer almaktadır.
hermes final logo-kare
Uğur ÖZMEN
Yük. İnşaat Mühendisi
  • Proje Temini: Başvuru üzerine, belediyeden binanın onaylı mimari ve betonarme projeleri temin edilir. Bu projeler, binanın taşıyıcı sistemine dair ilk ve en önemli bilgileri içerir.

2. Veri Toplama ve Saha Çalışmaları:

  • Yerinde İnceleme ve Statik Röleve: İnşaat Mühendisleri, 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’ne göre binaların statik röleve (binanın mevcut durumu ve taşıyıcı sistem elemanlarının ölçülerini belirleme) işlemlerini yapar.
  • Beton Dayanımı Tespiti (Karot Alımı): Binanın beton dayanımını belirlemek için karot örnekleri alınır. Karot alımı, donatı olmayan bölgelerden, donatı tespit cihazı ile kontrol edilerek yapılır. Bu işlem, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan lisanslı laboratuvar uzman teknik personeli tarafından gerçekleştirilir. Alınan karotlarda oluşan boşluklar, yüksek mukavemetli, rötre yapmayan grout harcı ile doldurularak kapatılır.
  • Donatı Tespiti (Sıyırma ve Röntgen): Betonarme elemanların içerisinde bulunan donatıların (demirlerin) çaplarını, adetlerini ve aralıklarını belirlemek için sıyırma (betonun bir kısmının kaldırılarak donatıların görünür hale getirilmesi) ve röntgen (tahribatsız bir yöntemle donatıların görüntülenmesi) işlemleri yapılır.
  • Temel Muayene Çukuru: Binanın temel sistemini incelemek amacıyla temel muayene çukurları açılır. Bu çukurlar, temel tipini, derinliğini ve mevcut durumunu anlamak için önemlidir.
  • Zemin Etüt Raporu: Binanın oturduğu zeminin taşıma kapasitesi, deprem davranış özellikleri ve sıvılaşma riski gibi kritik bilgileri içeren zemin etüt raporu hazırlanır veya daha önce yapılmış mevcut zemin etüt raporu varsa bu rapor incelenir. Zemin etüt çalışması, binanın deprem performansını doğrudan etkileyen önemli bir veridir.

Saha çalışmalarının kapsamı ve uygulanacak yöntemler, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri doğrultusunda belirlenir. İnceleme sırasında fiziksel erişim kısıtları veya uygulama güçlükleriyle karşılaşılması halinde, gerekli teknik verilerin elde edilmesine yönelik uygun çözümler değerlendirilir. Yalnızca ön bilgilendirme amacıyla gerçekleştirilen sınırlı incelemelerin kapsamı ve sonuçlarının kullanım sınırları ise hazırlanan belgede açıkça belirtilir. Bu tür çalışmalar, yönetmeliğe uygun kapsamlı bir deprem performans analizinin yerine geçmez.

Veri Toplama ve Saha Çalışmaları-performans analizi

3. Performans analizi ve modelleme

  • Bilgisayar ortamında modelleme: Toplanan tüm saha verileri (statik röleve, karot sonuçları, donatı bilgileri, temel verileri, zemin etüt raporu) kullanılarak binanın bilgisayar modeli oluşturulur.
  • Deprem performans analizi: Bu model üzerinden TBDY 2018’e göre deprem performans analizi yapılır. Analiz, binanın deprem etkileri altında nasıl davranacağını hesaplar ve kolon, kiriş, perde gibi taşıyıcı elemanların dayanım ve şekil değiştirme kapasitelerini değerlendirir.
  • Bina performans düzeyinin belirlenmesi: Analiz sonucunda binanın performans düzeyi belirlenir ve yönetmelikteki performans hedefiyle karşılaştırılır.

4. Raporun hazırlanması ve teslimi

Yapılan tüm inceleme, ölçüm ve analizler Deprem Performans Analizi Raporu olarak bir araya getirilir. Raporda binanın mevcut durumu, malzeme özellikleri, taşıyıcı sistem bilgileri, kullanılan analiz yöntemi, yükleme durumları ve sonuçlar sistematik biçimde sunulur. Rapor, binanın TBDY 2018’e göre hangi performans düzeyini sağladığını ve can güvenliği açısından yeterli olup olmadığını teknik olarak ortaya koyar. Onay süreci:
Talep edilmesi halinde hazırlanan raporların ilgili kurumlara sunulması ve teknik inceleme süreçlerinde gerekli mühendislik desteği sağlanmaktadır. Raporların kabulü ve onayına ilişkin kararlar, ilgili kurumların mevzuat ve değerlendirme esaslarına tabidir.

6306 sayılı Kanun’a göre deprem raporu: Riskli yapı tespit raporu nasıl alınır?

Deprem raporunun ikinci yolu, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında hazırlanan riskli yapı tespit raporudur. Bina riskli bulunursa tapuya şerh düşülür ve kentsel dönüşüm süreci bu raporla başlar. Süreç genel hatlarıyla şöyle işler:
  1. Lisanslı kuruluş seçimi: Tespit yalnızca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlar tarafından yapılabilir. Kuruluşun lisansı Bakanlığın kentsel dönüşüm sayfası (kentseldonusum.gov.tr) üzerinden kontrol edilebilir.
  2. Başvuru: Başvuruyu malik veya kanuni temsilcisi yapar. Tek bir kat malikinin başvurusu yeterlidir; kiracı tek başına başvuramaz. Kimlik, tapu bilgileri ve kuruluşun istediği diğer belgelerle başvurulur.
  3. Yerinde tespit: Kuruluş binada inceleme, ölçüm ve malzeme deneylerini yapar ve binayı Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar’a (RYTE 2019) göre değerlendirir.
  4. İnceleme: Rapor elektronik sisteme yüklenir ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ya da yetki devredilmişse belediye tarafından incelenir. Eksik bulunan raporlar kuruluşa iade edilir.
  5. Tapuya şerh: Riskli bulunan yapı tapu müdürlüğüne bildirilir ve tapu kaydına “riskli yapı” şerhi işlenir.
  6. Tebliğ: Tespit binaya asılarak, e-Devlet üzerinden ve muhtarlıkta 15 gün süreyle ilan edilerek hak sahiplerine duyurulur.
  7. İtiraz: Malikler, muhtarlık ilanının son gününden itibaren 15 gün içinde Müdürlüğe veya yetkili belediyeye dilekçeyle itiraz edebilir. İtirazlar, üniversite öğretim üyeleri ve Bakanlık temsilcilerinden oluşan teknik heyet tarafından incelenir.
Önemli fark: Riskli yapı tespitinde binanın “riskli yapı” olup olmadığına bakılır. TBDY 2018’e göre yapılan performans analizinde ise binanın yönetmelikteki performans hedefini sağlayıp sağlamadığı ayrıntılı olarak değerlendirilir. Bu nedenle bir binanın riskli çıkmaması, TBDY 2018’e göre yeterli olduğu anlamına gelmez.
Hermes Proje, Bakanlıkça 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespiti yapmaya yetkilendirilmiş kuruluşlar arasındadır. Sürecin ayrıntıları ve gerekli belgeler için Riskli Yapı Tespiti sayfamıza bakabilirsiniz.

e-Devlet’te deprem raporu alınır mı, neler sorgulanabilir?

e-Devlet’ten deprem raporu, yani TBDY 2018’e göre deprem performans raporu ya da riskli yapı tespit raporu alınamaz. Bu raporlar binada yapılan inceleme ve deneylere dayanır. e-Devlet’te yapılabilecekler şunlardır:
  • Tapu kaydındaki şerhleri görmek: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün “Tapu Bilgileri Sorgulama” hizmetinde, bina için riskli yapı tespiti yapılmışsa bu şerh görünür.
  • Riskli yapı işlemlerini takip etmek: Bakanlığın e-Devlet’teki kentsel dönüşüm hizmetleri üzerinden riskli yapı süreciyle ilgili bilgilere ulaşılabilir.
Tapuda şerh bulunmaması binanın sağlam olduğunu göstermez; yalnızca o bina için riskli yapı tespiti yapılmadığını veya sonuçlanmadığını gösterir.

Ücretsiz deprem testi ve risk uygulamaları rapor yerine geçer mi?

Bazı belediyeler dönem dönem ücretsiz ön inceleme veya hızlı tarama programları düzenler; bina yaşı, kat sayısı ve konum gibi bilgileri kullanarak risk puanı üreten çevrim içi uygulamalar da bulunur. Bu çalışmalar ilk fikir edinmek için faydalıdır ancak binada malzeme deneyi ve taşıyıcı sistem analizi yapılmadığı için TBDY 2018’e göre hazırlanan deprem performans raporu veya riskli yapı tespit raporu yerine geçmez. Rapor öncesinde kendi başınıza yapabileceğiniz kontroller için Evim Depreme Dayanıklı mı? yazımıza bakabilirsiniz.

Deprem raporu ücreti neye göre belirlenir?

TBDY 2018’e göre deprem performans raporunun ücreti tek bir fiyatla ifade edilemez. Başlıca etkenler şunlardır:
  • Binanın toplam inşaat alanı ve kat sayısı
  • Onaylı mimari ve statik projelerin bulunup bulunmadığı (proje yoksa röleve kapsamı genişler)
  • Hedeflenen bilgi düzeyine göre alınacak karot sayısı, sıyırma ve donatı tarama noktaları
  • Temel muayene çukuru ve zemin etüdü ihtiyacı
  • Uygulanacak analiz yöntemi ve raporun kullanım amacı

Deprem Performans Analizi Fiyatları 2026

Binanız için deprem performans analizi yaptırmayı düşünüyorsanız; kat sayısı, toplam inşaat alanı, karot ve donatı incelemeleri ile diğer mühendislik çalışmalarının maliyeti nasıl etkilediğini ayrıntılı rehberimizden öğrenebilirsiniz.

2026 Fiyat Rehberini İnceleyin →
Riskli yapı tespitinin masrafını malikler karşılar. Tespit, maliklere verilen süre sonunda Bakanlık veya idare tarafından resen yaptırılırsa masraf maliklerden hisseleri oranında tahsil edilir. Karot sonuçlarının ne zaman çıktığı ve nasıl değerlendirildiği hakkında Karot Sonucu Ne Zaman Çıkar? ve Karot Sonucu Kaç Olmalı? yazılarımıza bakabilirsiniz.

Deprem dayanıklılık raporu örneği: TBDY 2018 performans raporunda neler bulunur?

TBDY 2018’e göre hazırlanan bir bina performans raporunda genellikle şu bölümler yer alır:
  • Binanın genel bilgileri: adres, ada/parsel, yapım yılı, kat sayısı, kullanım amacı
  • Mevcut projeler ve yerinde yapılan röleve çizimleri
  • Bilgi düzeyi ve buna bağlı bilgi düzeyi katsayısı
  • Karot deney sonuçları ve mevcut beton dayanımı
  • Sıyırma ve donatı taramasıyla belirlenen donatı bilgileri
  • Zemin ve temel bilgileri
  • Deprem yer hareketi parametreleri, analiz modeli ve kullanılan yöntem
  • Eleman bazında hasar düzeyleri ve kat bazında değerlendirme
  • Bina performans düzeyi, sonuç ve öneriler (gerekiyorsa güçlendirme)
Raporu teslim aldığınızda neleri kontrol etmeniz gerektiğini Performans Analizi Değerlendirme Formu yazımızda anlattık.

Deprem raporu sonucu nasıl okunur?

TBDY 2018, bina performansını dört düzeyde tanımlar (Madde 3.4):
Performans düzeyi Anlamı
Kesintisiz Kullanım (KK) Taşıyıcı sistemde yapısal hasar oluşmaz veya hasar ihmal edilebilir düzeydedir.
Sınırlı Hasar (SH) Taşıyıcı elemanlarda sınırlı düzeyde hasar oluşur.
Kontrollü Hasar (KH) Can güvenliğini sağlamak üzere, çok ağır olmayan ve çoğunlukla onarılabilir hasar oluşur.
Göçmenin Önlenmesi (GÖ) İleri düzeyde ağır hasar oluşur, ancak binanın kısmen veya tamamen göçmesi önlenir.
Mevcut betonarme konut binalarının çoğu için TBDY 2018 Tablo 3.4’teki normal performans hedefi, DD-2 deprem yer hareketi (50 yılda aşılma olasılığı %10) altında Kontrollü Hasar (KH) düzeyidir. Rapor, binanın bu hedefi sağlayıp sağlamadığını gösterir. Yalnızca karot sonuçlarına bakarak bu sonuca varılamaz; beton dayanımı fikir verir ama deprem performansı ancak bina bütününde yapılan analizle belirlenir.

Rapor sonucunda bina yetersiz çıkarsa ne olur?

TBDY 2018’e göre yapılan deprem performans analizinde bina hedeflenen performansı sağlamıyorsa bu doğrudan yıkım anlamına gelmez. Binanın durumuna göre güçlendirme projesi ve uygulaması ile yeniden yapım seçenekleri teknik ve ekonomik açıdan karşılaştırılır. Kentsel dönüşümden yararlanmak isteniyorsa ayrıca riskli yapı tespiti yaptırılması gerekir. Karot sonuçları düşük çıktığında iki yolda neler olduğunu Karot Testi Olumsuz Çıkarsa Ne Olur? Bina Yıkılır mı? yazımızda anlattık.

Deprem raporu hakkında sık sorulan sorular

Deprem raporu e-Devlet’ten alınır mı?
Hayır. Deprem raporu, ister TBDY 2018’e göre deprem performans raporu ister riskli yapı tespit raporu olsun, binayı inceleyen kuruluş tarafından hazırlanır ve size teslim edilir. e-Devlet’te yalnızca tapu kaydındaki riskli yapı şerhi ve 6306 sayılı Kanun kapsamındaki riskli yapı işlemleriyle ilgili bilgiler görülebilir.
Deprem raporu yalnızca riskli yapı tespiti midir?
Hayır. Deprem raporu iki yoldan alınabilir: TBDY 2018 uyarınca hazırlanan deprem performans raporu veya 6306 sayılı Kanun’a göre hazırlanan riskli yapı tespit raporu. Performans raporu binanın yönetmelikteki performans hedefini sağlayıp sağlamadığını gösterir; bilgi, ruhsat, tadilat veya güçlendirme kararı için kullanılır. Riskli yapı tespit raporu ise lisanslı kuruluşlarca hazırlanır ve bina riskli bulunursa kentsel dönüşüm sürecini başlatır.
Deprem raporu nereden alınır?
TBDY 2018’e göre deprem performans raporu, mevcut binaların değerlendirilmesinde yetkin inşaat mühendisliği bürolarından alınır. Riskli yapı tespit raporu ise Bakanlıkça lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlara başvurularak alınır. Belediye bu raporları kendisi hazırlamaz; ruhsat gibi işlemlerde talep eder.
Tek bir kat maliki riskli yapı tespiti yaptırabilir mi?
Evet. Riskli yapı tespiti için tek bir malikin veya kanuni temsilcisinin başvurusu yeterlidir. Kiracılar ise tek başına başvuru yapamaz.
Riskli yapı raporuna itiraz süresi ne kadar?
Malikler, tespitin muhtarlıktaki ilanının son gününden itibaren 15 gün içinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne veya yetkili belediyeye itiraz edebilir. İtirazı teknik heyet inceler.
Belediye ücretsiz bina deprem testi yapıyor mu?
Bazı belediyeler dönem dönem ücretsiz ön inceleme veya hızlı tarama programları düzenleyebilir. Bu çalışmalar genellikle gözleme ve basit yöntemlere dayanır; TBDY 2018’e göre yapılan ayrıntılı performans analizinin yerine geçmez.
Deprem performans raporu kaç yıl geçerlidir?
Yönetmelikte bu raporlar için genel bir geçerlilik süresi tanımlanmamıştır. Ancak binada taşıyıcı sistemi etkileyen bir değişiklik, hasar veya kullanım değişikliği olursa rapor güncelliğini yitirir. Raporu talep eden kurumlar kendi süre şartlarını belirleyebilir. Ayrıntılar için Deprem Raporu Kaç Yıl Geçerli? yazımıza bakabilirsiniz.
Deprem raporunu kim verir?
TBDY 2018’e göre deprem performans raporunu mevcut binaların değerlendirilmesi konusunda yetkin inşaat mühendisleri ve mühendislik büroları; riskli yapı tespit raporunu ise Bakanlıkça lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlar hazırlar. Karot deneyleri Bakanlıkça izin belgeli laboratuvarlarda yapılır.
Antalya’da deprem dayanıklılık raporu için nereye başvurabilirim?
Hermes Proje, Antalya’da mevcut binalar için TBDY 2018’e göre deprem performans analizi ve riskli yapı tespiti yapmaktadır. Antalya’nın deprem tehlikesi hakkında Antalya Kaçıncı Derece Deprem Bölgesi? yazımıza, hizmet ayrıntıları için Antalya Bina Deprem Performans Analizi sayfamıza bakabilirsiniz.

Sonuç

Hermes Proje olarak, deneyimli mühendis kadromuz, güncel teknolojik donanımımız ve yasal ve akademik yetkinliklerimizle binalarınızın deprem güvenliğini titizlikle analiz ediyor, sizlere güvenli bir gelecek için yol gösteriyoruz. Yapı performans analizi ile binanızın depreme karşı ne kadar güvende olduğunu öğrenmek ve gerekli önlemleri almak için bizimle iletişime geçin. Unutmayın, deprem değil, güvensiz yapılar tehlike oluşturur.

İletişim

Profesyonel deprem performans analizi hizmetlerimizden yararlanmak, detaylı bilgi almak veya ücretsiz keşif talebinde bulunmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Binanız için mühendislik desteği mi gerekiyor?

Hermes Proje, Antalya merkezli ve Bakanlık lisanslı bir riskli yapı tespit kuruluşudur. Binanızın adresini iletin, süreci birlikte planlayalım.

Deprem performans analizi hakkında bilgi →

Yazar hakkında

Uğur Özmen

Yüksek İnşaat Mühendisi (İMO Sicil No: 78711), Hermes Proje’nin kurucusu. 2009’dan bu yana betonarme ve çelik yapıların statik projelendirilmesi, mevcut yapıların deprem performans analizi, riskli yapı tespiti ve güçlendirme projeleri üzerine çalışmaktadır. İnşaat mühendisliği alanında doktora çalışmasını sürdürmektedir.

↻ Son güncelleme: 11 Kasım 2026

7 thoughts on “Deprem Dayanıklılık Raporu Nasıl Alınır? TBDY 2018 Performans Raporu ve Riskli Yapı Tespiti”

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Hemen Ara WhatsApp