Deprem Raporu Kaç Yıl Geçerli? Performans Raporu ve Riskli Yapı Raporu

Deprem Raporu Kaç Yıl Geçerli? Performans Raporu ve Riskli Yapı Raporu

Deprem Performans Analizi
Kısa cevap: Deprem raporunun mevzuatta tanımlanmış genel bir geçerlilik süresi yoktur; “5 yıl” ya da “10 yıl” gibi kanuni bir son kullanma tarihi bulunmaz. Rapor, düzenlendiği tarihteki binayı anlatır. Binada taşıyıcı sistemi etkileyen bir tadilat, kat ilavesi, kullanım değişikliği veya deprem, yangın gibi bir hasar olursa rapor güncelliğini yitirir. Raporu isteyen kurum ise kendi şartını koyabilir: bazı kurumlar raporun belirli bir tarihten sonra veya TBDY 2018’e göre hazırlanmış olmasını ister. Riskli yapı tespit raporunda durum farklıdır: rapor tapuya işlendiğinde süreç kentsel dönüşümle devam eder. Deprem raporunun neden sabit bir geçerlilik süresi yok? Deprem raporu bir ehliyet ya da sağlık raporu gibi kişiye bağlı bir belge değildir; belirli bir binanın belirli bir tarihteki durumunu ölçer. Raporda binanın taşıyıcı sistemi, beton dayanımı, donatı durumu, zemin koşulları ve kullanım amacı esas alınır. Bu…
Devamını Oku
Yapı Kayıt Belgeli Binada Deprem Raporu: Gerekli mi, Nasıl Alınır?

Yapı Kayıt Belgeli Binada Deprem Raporu: Gerekli mi, Nasıl Alınır?

Deprem Performans Analizi
Kısaca: Yapı kayıt belgesi (imar barışı belgesi) binanın depreme dayanıklı olduğunu göstermez. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun geçici 16. maddesi bunu açıkça yazar: “Yapının depreme dayanıklılığı hususu malikin sorumluluğundadır.” Yapı kayıt belgeli bir binanın deprem güvenliği ancak yerinde inceleme, karot ve donatı tespiti ile TBDY 2018’e göre yapılan analizle anlaşılır. Rapor iki yoldan biriyle alınır: binanın gerçek durumunu gösteren deprem performans raporu ya da kentsel dönüşümü başlatan riskli yapı tespiti. Sonuç yetersiz çıkarsa yapı kayıt belgeli binalar için ilave alan oluşturmadan güçlendirme izni alınabilir. Yapı kayıt belgesi nedir, ne anlama gelmez? Yapı kayıt belgesi, 2018’de 7143 sayılı Kanunla İmar Kanunu’na eklenen geçici 16. madde kapsamında verilen, halk arasında “imar barışı belgesi” olarak bilinen belgedir. 31 Aralık 2017’den önce yapılmış ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması amacıyla verilmiştir.…
Devamını Oku
Fabrika, Depo ve Sanayi Yapıları İçin Deprem Raporu: Prefabrik, Çelik, Raf Yükleri ve Karot Sayısı

Fabrika, Depo ve Sanayi Yapıları İçin Deprem Raporu: Prefabrik, Çelik, Raf Yükleri ve Karot Sayısı

Deprem Performans Analizi
Özet: Fabrika, depo ve sanayi yapıları için deprem raporu en çok banka kredisi, satın alma veya kiralama, işyeri ruhsatı, sigorta ve kurumsal müşteri denetimleri ile çatıya güneş paneli, vinç veya ara kat eklenmesi sırasında istenir. Sanayi yapıları TBDY 2018’de BKS = 3 sınıfındadır; yanıcı, patlayıcı veya zehirli madde depolanan binalar ise BKS = 1 olarak daha sıkı değerlendirilir. Depolarda raf ve stok yükünün deprem kütlesine katılım katsayısı 0,80’dir (konutlarda 0,30). Prefabrik tesislerde kiriş–kolon pim bağlantıları, çelik tesislerde birleşimler ve çaprazlar raporun odağıdır. Aşağıdaki araç, tesisiniz için uygun raporu ve saha çalışmasının kapsamını gösterir. Tesisiniz için hangi rapor? Kontrol aracı Taşıyıcı sistemi, kullanımı, raporun neden gerektiğini ve tesisin birkaç bilgisini seçin. Sonuç; önerilen rapor türünü, yönetmelikteki hedefi ve alınacak örnek sayısını gösterir. Seçimleriniz tarayıcınızda saklanır. Fabrika ve depolar için deprem raporu…
Devamını Oku
Hastane, Klinik ve Sağlık Yapıları İçin Deprem Performans Raporu: Zorunluluk, Tıbbi Cihazlar ve Karot Sayısı

Hastane, Klinik ve Sağlık Yapıları İçin Deprem Performans Raporu: Zorunluluk, Tıbbi Cihazlar ve Karot Sayısı

Deprem Performans Analizi
Özet: Hastaneler, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’nde (TBDY 2018) deprem sonrasında hemen kullanılması gereken binalar arasında, BKS = 1 sınıfındadır. Mevcut hastane binalarında kapsamlı bilgi düzeyi zorunludur (en az 9 karot) ve SDS ≥ 0,50 olan yerlerde DD-3 depreminde Sınırlı Hasar, DD-1 depreminde Kontrollü Hasar hedefi aranır. Hastane Afet ve Acil Durum Planları (HAP) Uygulama Yönetmeliği kamu ve özel tüm hastanelerden binanın afete dayanıklı olmasını ve yıllık yapısal iyileştirme planını ister. Tıp merkezi, poliklinik ve muayenehanelerde ise rapor ihtiyacı binanın ruhsatına ve yapılacak işleme göre değişir. Aşağıdaki araç, sağlık yapınız için durumu ve en az kaç karot alınacağını gösterir. Hangi rapor gerekiyor? Kontrol aracı Kurum türünü, durumu ve binanın birkaç bilgisini seçin. Sonuç; rapor ihtiyacını, yönetmelikteki performans hedefini, bilgi düzeyini ve saha çalışmasının asgari kapsamını gösterir. Seçimleriniz tarayıcınızda saklanır. Hastane ve…
Devamını Oku
Okul, Kreş ve Yurtlar İçin Deprem Performans Raporu: Zorunluluk, Muafiyet ve Karot Sayısı

Okul, Kreş ve Yurtlar İçin Deprem Performans Raporu: Zorunluluk, Muafiyet ve Karot Sayısı

Deprem Performans Analizi
Özet: Özel okul, anaokulu, kurs ve kreş açarken, başka binaya taşınırken veya kontenjan artırırken “binanın sağlam ve dayanıklı olduğuna ilişkin teknik rapor” istenir. Bu rapordan yalnızca TBDY 2018 yürürlüğe girdikten sonra yapı denetim denetiminde yapılmış ve ruhsatlı binalar muaftır (okullarda ayrıca binanın eğitim kurumu olarak yapılmış olması gerekir). Okullar ve yurtlar Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’nde BKS = 1 sınıfındadır: kapsamlı bilgi düzeyi zorunludur (en az 9 karot) ve SDS ≥ 0,50 olan yerlerde konutlardan daha sıkı ileri performans hedefleri uygulanır. Aşağıdaki araç, kurumunuz için hangi raporun gerektiğini ve en az kaç karot alınacağını gösterir. Hangi rapor gerekiyor? Kontrol aracı Kurum türünü, yapılacak işlemi ve binanın birkaç bilgisini seçin. Sonuç; muafiyet durumunu, yönetmelikteki performans hedefini, bilgi düzeyini ve saha çalışmasının asgari kapsamını gösterir. Seçimleriniz tarayıcınızda saklanır. Okul, kreş ve yurtlar için…
Devamını Oku
Şev Stabilitesi Hesabı: TBDY 2018’e Göre Bishop Yöntemi ve Online Hesap Aracı

Şev Stabilitesi Hesabı: TBDY 2018’e Göre Bishop Yöntemi ve Online Hesap Aracı

Deprem Performans Analizi, Mühendislik Araçları, Statik Proje ve Tasarım
Özet: Şev stabilitesi (şev duraylılığı) hesabı, bir şevin kendi ağırlığı, yeraltı suyu, üstündeki yükler ve deprem etkisi altında kayıp kaymayacağını gösterir. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) Madde 16.13’e göre kaymaya karşı güvenlik sayısı γRk, dilim yöntemiyle (basitleştirilmiş Bishop) statik ve depremli durumlar için hesaplanır. Deprem etkisi kh = 0,2·SDS·ST ve kv = ±0,5·kh katsayılarıyla alınır ve özel riskler dışında γRk ≥ 1,10 yeterli kabul edilir. Aşağıdaki ücretsiz araç kritik kayma dairesini otomatik bulur, kesiti çizer ve PDF rapor verir. Şev stabilitesi hesap aracı (TBDY 2018) Şev yüksekliğini, şev açısını, en fazla üç zemin tabakasının parametrelerini, yeraltı suyu seviyesini ve deprem verilerini girin. Araç binlerce olası kayma dairesini dener ve statik durum ile düşey deprem ivmesinin iki yönü için en küçük güvenlik sayısını ayrı ayrı bulur. Araç neler yapar? Kritik…
Devamını Oku
Fay Hattı Sorgulama ve Fay Uzaklığı Hesaplama: Rjb, Rrup ve Rx Aracı (TBDY 2018)

Fay Hattı Sorgulama ve Fay Uzaklığı Hesaplama: Rjb, Rrup ve Rx Aracı (TBDY 2018)

Deprem Performans Analizi, Mühendislik Araçları
Özet: TBDY 2018 Madde 2.5.1’e göre zaman tanım alanında analiz için seçilecek deprem kayıtları; deprem büyüklüğü (Mw), fay uzaklığı (R), fay mekanizması ve yerel zemin koşulları bakımından sahayı etkileyen tasarım depremiyle uyumlu olmalıdır. Aşağıdaki ücretsiz fay uzaklığı hesaplama aracı, haritadan seçtiğiniz bir noktanın Türkiye Diri Fay Haritası’ndaki (MTA, 2026) faylara RJB, Rrup ve Rx uzaklıklarını hesaplar, en yakın fayın mekanizmasını ve tahmini büyüklüğünü verir ve Hermes Proje şablonunda PDF rapor üretir. Deprem kaydı seçimi, performansa dayalı tasarımın ve zaman tanım alanında doğrusal olmayan analizin en çok emek isteyen adımlarından biridir. Kayıt veri tabanında doğru aramayı yapabilmek için önce sahanın hangi faylara ne kadar uzak olduğunu, bu fayların hangi mekanizmayla çalıştığını ve ne büyüklükte deprem üretebileceğini bilmek gerekir. Bu sayfadaki araç bu bilgileri birkaç saniyede, resmi diri fay verisi üzerinden hesaplar:…
Devamını Oku
Binadan Kaç Karot Alınır? Karot, Sıyırma, Röntgen ve Temel Kazısı Sayıları (TBDY 2018 ve RYTE 2019)

Binadan Kaç Karot Alınır? Karot, Sıyırma, Röntgen ve Temel Kazısı Sayıları (TBDY 2018 ve RYTE 2019)

Deprem Performans Analizi, Mühendislik Araçları
Kısa cevap: Binadan alınacak karot sayısı, yapılacak işin hangi yönetmeliğe göre yapıldığına bağlıdır. Deprem performans analizinde (TBDY 2018) sınırlı bilgi düzeyinde her kattan en az 3 karot alınır. Kapsamlı bilgi düzeyinde ise zemin kattan 3, diğer katlardan 2 karot alınır; binada toplam en az 9 karot ve her 400 m² için bir karot gerekir. Riskli yapı tespitinde (RYTE 2019) az katlı binalarda karotlar yalnızca inceleme katından alınır. Önce kolonların ve perdelerin bir kısmında çekiç (tahribatsız) deneyi yapılır, en düşük sonuç veren elemanların yarısından karot alınır. Sıyırma, donatı röntgeni, çekiç ve temel inceleme çukuru sayıları da bina türüne, kat sayısına ve bilgi düzeyine göre değişir. Aşağıdaki hesap aracı bu sayıların hepsini binanıza göre kat kat hesaplar ve PDF inceleme planı verir. Karot, sıyırma ve röntgen sayısı hesap aracı Değerlendirme türünü seçin…
Devamını Oku
TBDY 2018 Tasarım Spektrumu: SDS, SD1, Zemin Sınıfı ve Online Spektrum Hesap Aracı

TBDY 2018 Tasarım Spektrumu: SDS, SD1, Zemin Sınıfı ve Online Spektrum Hesap Aracı

Deprem Performans Analizi, Mühendislik Araçları, Statik Proje ve Tasarım
Özet: TBDY 2018'de deprem yükleri, parselin konumuna ve zeminine göre çizilen yatay elastik tasarım spektrumundan hesaplanır. Spektrum dört adımda elde edilir: AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritaları'ndan SS ve S1 alınır, yerel zemin sınıfına göre FS ve F1 bulunur, SDS = SS·FS ve SD1 = S1·F1 hesaplanır ve köşe periyotları TA, TB ile spektrum eğrisi çizilir. Aşağıdaki spektrum hesap aracı elastik, azaltılmış, yerdeğiştirme ve düşey spektrumları çizer, deprem tasarım sınıfını ve taban kesme katsayısını bulur, spektrumu SAP2000/ETABS için TXT ve Excel için CSV olarak verir, PDF rapor hazırlar. Tasarım spektrumu nedir? Bir bina depremde yer hareketine kendi doğal titreşim periyoduna göre tepki verir. Rijit, alçak binalar kısa periyotlu (0,1–0,5 s), yüksek ve esnek binalar uzun periyotludur (1 s ve üzeri). Aynı deprem, periyodu farklı iki binayı çok farklı ivmelerle zorlar. Tasarım…
Devamını Oku
Deprem Derzi Nedir, Nasıl Hesaplanır? TBDY 2018 Derz Boşluğu ve Hesap Aracı

Deprem Derzi Nedir, Nasıl Hesaplanır? TBDY 2018 Derz Boşluğu ve Hesap Aracı

Mühendislik Araçları, Statik Proje ve Tasarım
Özet: Deprem derzi, yan yana duran iki bina ya da bir binanın iki bloğu arasında, depremde birbirine çarpmamaları için bırakılan boşluktur. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) Madde 4.9.3'e göre derz boşluğu her kat seviyesinde iki bloğun yerdeğiştirmelerinden hesaplanır: d ≥ α·√(u₁² + u₂²). Döşemeler aynı seviyedeyse α = 0,25(R/I), farklıysa α = 0,5(R/I) alınır. Bulunan değer, en küçük derz koşulundan (6 m'ye kadar 30 mm, sonraki her 3 m için +10 mm) az olamaz. Yazının sonundaki deprem derzi hesap aracı kat kat hesap yapar, kesit çizer ve PDF rapor verir. Deprem derzi nedir? Deprem sırasında binalar yatayda salınır. Salınımın genliği binanın yüksekliğine, rijitliğine, kütlesine ve zemine göre değişir. Yan yana duran iki bina aynı anda aynı yöne hareket etmez. Biri sağa giderken diğeri sola gidebilir. Aralarındaki boşluk yetersizse binalar…
Devamını Oku